Znakomity węgierski intelektualista István Kovács – autor, który ma już w Polsce duże grono wiernych czytelników – prezentuje swoją nową książkę. 24 maja w warszawskiej siedzibie Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka miała miejsce spotkanie z profesorem Istvánem Kovácsem – historykiem, pisarzem, polonistą, poetą, tłumaczem literatury polskiej oraz byłym węgierskim dyplomatą – połączone z prezentacją pierwszego tomu jego najnowszej książki „Anatomia przyjaźni, czyli dzieje wspólne polsko-węgierskie”. Dlaczego w średniowieczu nie utrzymała się wielka unia narodów środkowo-europejskich? Co od tysiąca lat łączy Polaków i Węgrów? Jak to możliwe, że dwa różne narody są do siebie aż tak bardzo podobne? Historię przyjaźni Bratanków kolejny raz zgłębił profesor István Kovács, ceniony węgierski polonista, historyk, pisarz, polonista, poeta, tłumacz literatury polskiej oraz były węgierski dyplomata. Cieszę się, że profesor Kovács przyjął propozycję naszego Instytutu i że zrodził się już pierwszy tom monografii wyjaśniającej, co od tysiąca lat łączy Polaków i Węgrów – mówił podczas prezentacji Maciej Szymanowski dyrektor Instytutu Współpracy Polsko-Węgierskim im. Wacława Felczaka. Dyrektor Szymanowski zapowiedział, że Instytut drugi tom monografii profesora Kovácsa wyda na przełomie obecnego i przyszłego roku, a trzeci tom będzie gotowy w sierpniu 2023 roku Planowałem napisać popularną powieść i dostać za nią Literacką Nagrodę Nobla. Wtedy na moje nieszczęście zadzwonił dyrektor wydawnictwa Biały Kruk i zaproponował mi napisanie krótkiej historii polsko-węgierskiej. Pomyślałem, że nie zajmie mi to dużo czasu. Gdy jednak zacząłem studiować wspólną historię średniowiecza naszych narodów okazało się, że książka rozrasta się coraz bardziej i bardziej. Zamiast zamówionych sześciu, napisałem 60 arkuszy – opowiadał węgierski historyk, ciesząc się, że nowy wydawca – Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej – zgodził się opublikować książkę w tak mocno rozszerzonej formie. Polscy czytelnicy mogą czuć się uprzywilejowani, bo tom pierwszy w języku polskim ukazuje się wcześniej niż węgierski oryginał. Wielką zaletą tej pracy jest to, że nawet teksty naukowe Istvána Kovácsa są pisane żywym językiem z dobrym eseistycznym zacięciem i z poetycką wrażliwością – zauważył tłumacz monografii Daniel Warmuz, absolwent filologii polskiej i filologii węgierskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, który pracuje już nad przekładem drugiego tomu “Anatomii przyjaźni”. W czwartek 26 maja książka będąca najpełniejszym kompendium wspólnej polsko-węgierskiej historii zostanie zaprezentowana na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a w piątek 27 maja będzie miała premierę na prestiżowych Targach Książki w Warszawie. Z autorem mieli się tez okazje spotkać mieszkańcy Wrocławia. Wydana przez Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka „Anatomia przyjaźni, czyli dzieje wspólne polsko-węgierskie” w przekładzie Daniela Warmuza to najpełniejsze kompendium wspólnej historii Polski oraz Węgier. Pierwszy tom obejmuje okres ponad pięciuset lat, od początków do końca XVI wieku. Jego lektura pozwala poznać dzieje Polski i Węgier od czasów ich wczesnej państwowości aż po panowanie Stefana Batorego, a więc zasiadającego na polskim tronie syna wojewody siedmiogrodzkiego Stefana Batorego i Katarzyny Telegdi. Autor w intrygującym eseistycznym stylu – a jednocześnie z wielką dbałością o rzetelność i z naukową starannością – nie tylko przybliża fakty z życia obu narodów, lecz także zwraca szczególną uwagę na punkty zwrotne, w których historia Węgier i Polski mocno się przenikały. Już w średniowieczu i we wczesnej epoce nowożytnej sformułowano istotę przyjaźni polsko-węgierskiej, zauważając, jak podobne są mentalność obu narodów, ich obyczaje i stosunek do ojczyzny – podkreśla István Kovács. Autor nie ucieka od trudnych tematów oraz okresów, w których między Węgrami a Polakami istniały istotne „konflikty interesów”, choćby za czasów Zygmunta Luksemburskiego i króla Macieja Korwina. Te konflikty interesów nie pozostały jednak na długo w pamięci politycznej, po czym stosunki polsko-węgierskie były tak samo harmonijne jak wcześniej – zaznaczył historyk w rozmowie z MTI. Całe dzieło zaplanowane jest na trzy tomy, obejmujące okres aż do zmiany reżimu w 1989 roku. Jak poinformował autor przekładu Daniel Warmuz, absolwent filologii polskiej i filologii węgierskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, węgierski tekst drugiego tomu jest już gotowy, a István Kovács intensywnie pracuje już nad tomem trzecim. W czwartek w Lublinie odbędą się dwa spotkanie autorskie panem profesorem. O godz. 13:00 na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a także o godz. 16:00 w Sali Obrad Rady Wydziału, pl. Marii Curie-Skłodowskiej 4a. Spotkanie na UMCS poprowadzą dr hab. Andrzej Przegaliński – historyk, prof. UMCS oraz dr Bogusław Wróblewski – literaturoznawca oraz redaktor naczelny „Akcentu”. Jak zapowiadają organizatorzy, na spotkaniu będzie można nabyć najnowszą książkę prof. Istvána Kovácsa, usłyszeć jego wiersze i zapoznać się z poprzednimi publikacjami. Wstęp wolny. István Kovács to urodzony w 1945 roku w Budapeszcie poeta, eseista, prozaik i historyk, absolwent historii i polonistyki na Wydziale Humanistyki Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa. Kierował katedrą filologii polskiej na Uniwersytecie im. Pétera Pázmánya w Piliscsabie. W dorobku autora znajdują się tłumaczenia na węgierski takich polskich pisarzy i poetów jak Marian Brandys, Melchior Wańkowicz, Ryszard Kapuściński, Jarosław Iwaszkiewicz czy Edward Stachura, a także „Leksykon legionu polskiego 1848–1849”. Za monografię „Polacy w węgierskiej Wiośnie Ludów 1848–1849. Byliśmy z Wami do końca” (tłum. Jerzy Snopek) został w 2001 roku pierwszym laureatem Nagrody im. Wacława Felczaka i Henryka Wereszyckiego. W latach 1990–1994 był również radcą ds. kultury węgierskiej ambasady w Warszawie, a także konsulem generalnym Republiki Węgierskiej w Krakowie w latach 1994–1995 oraz 1999–2003. Źródło: Instytut Współpracy Polsko-Węgierskiej im. Wacława Felczaka